EUDR 2027 – co musisz wiedzieć i jak przygotować firmę?

EUDR zaczyna obowiązywać coraz większą grupę przedsiębiorstw. Jeśli nie wiesz, czy dotyczy Twojej firmy, jakich danych potrzebujesz i czego wymagać od dostawców – zacznij tutaj. Wyjaśniamy najważniejsze zasady EUDR i pokazujemy, jak przygotować firmę do nowych obowiązków.

EUDR 2027 – dlaczego warto przygotować się już teraz?

EUDR to unijne rozporządzenie dotyczące produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów. Obejmuje określone produkty powiązane z siedmioma grupami surowców:

• bydłem

• kakao

• kawą

• palmą olejową

• kauczukiem

• soją

• drewnem

Dla dużych i średnich przedsiębiorstw kluczową datą rozpoczęcia stosowania nowych obowiązków jest 30 grudnia 2026 r. Dla większości mikro- i małych przedsiębiorstw objętych odroczeniem – 30 czerwca 2027 r.

Istnieją jednak wyjątki i szczególne zasady, dlatego nie warto określać swoich obowiązków wyłącznie na podstawie wielkości firmy.

Jeżeli Twoja firma jeszcze nie rozpoczęła przygotowań, najważniejsze jest teraz ustalenie co rzeczywiście podlega EUDR i jaką rolę pełni Twoja firma.

Nie zaczynaj od DDS. Najpierw trzeba odpowiedzieć na kilka wcześniejszych pytań.

1. Czy EUDR dotyczy moich produktów?

To pierwsza rzecz, którą należy sprawdzić.

Sam fakt, że produkt zawiera drewno, kauczuk, kakao czy inny surowiec związany z EUDR, nie oznacza jeszcze automatycznie, że znajduje się w zakresie rozporządzenia.

Zakres produktów został określony w załączniku I do EUDR i jest powiązany z ich klasyfikacją w nomenklaturze celnej.

Dlatego analiza powinna zaczynać się od:

produkt → kod CN → załącznik I EUDR.

W firmach posiadających rozbudowane portfolio może to oznaczać konieczność przeanalizowania wielu produktów i wskazania tych, które wymagają dalszych działań.

→ Więcej: „Czy EUDR dotyczy Twojej firmy? Sprawdź, od czego zacząć”

2. Jakie obowiązki ma moja firma?

Jeżeli produkt znajduje się w zakresie EUDR, kolejnym krokiem jest ustalenie roli firmy.

To ważne, ponieważ nie każdy uczestnik łańcucha dostaw ma identyczne obowiązki.

Potoczne określenia takie jak importer, producent, hurtownik czy dystrybutor nie zawsze odpowiadają rolom określonym w EUDR.

Znaczenie ma przede wszystkim to, co firma robi z konkretnym produktem w łańcuchu dostaw.

Dlatego zanim zaczniesz projektować procedury lub wysyłać zapytania do dostawców, ustal swoją rolę i wynikający z niej zakres obowiązków.

2. Jakie obowiązki ma moja firma?

Jeżeli produkt znajduje się w zakresie EUDR, kolejnym krokiem jest ustalenie roli firmy.

To ważne, ponieważ nie każdy uczestnik łańcucha dostaw ma identyczne obowiązki.

Potoczne określenia takie jak importer, producent, hurtownik czy dystrybutor nie zawsze odpowiadają rolom określonym w EUDR.

Znaczenie ma przede wszystkim to, co firma robi z konkretnym produktem w łańcuchu dostaw.

Dlatego zanim zaczniesz projektować procedury lub wysyłać zapytania do dostawców, ustal swoją rolę i wynikający z niej zakres obowiązków.

Sprawdź wstępnie rolę swojej firmy - 4 pytania / 2 minuty.

3. Jakich informacji będę potrzebować?

Dla wielu firm właśnie tutaj zaczyna się największe wyzwanie.

EUDR wymaga pracy z informacjami dotyczącymi nie tylko samego produktu i bezpośredniego dostawcy, ale również jego wcześniejszych etapów produkcji.

W pełnym procesie należytej staranności mogą być potrzebne m.in.:

• informacje o produkcie i jego ilości,

• kraj produkcji,

• dane dostawców i odbiorców,

• informacje o miejscu produkcji,

• wymagane dane geolokalizacyjne,

• informacje pozwalające wykazać brak wylesiania,

• informacje pozwalające wykazać zgodność z właściwymi przepisami kraju produkcji.

I tutaj pojawia się ważna różnica:

Wiesz, od kogo kupujesz produkt. Ale czy wiesz, gdzie wyprodukowano związany z nim surowiec?

Twój bezpośredni dostawca nie zawsze jest początkiem łańcucha.

Czasami uzyskanie wymaganych informacji oznacza konieczność dotarcia dalej:

Twoja firma ← dostawca ← producent ← dostawca surowca ← miejsce produkcji

4. Co trzeba uzyskać od dostawcy?

Nie istnieje jeden uniwersalny dokument EUDR, którego otrzymanie automatycznie rozwiązuje problem.

Dlatego wysłanie wszystkim dostawcom wiadomości:

„Prosimy o przesłanie dokumentów EUDR”

może nie wystarczyć.

Najpierw trzeba wiedzieć, jakich informacji potrzebujesz dla konkretnego produktu i jakich danych jeszcze nie posiadasz.

Dopiero wtedy można przygotować odpowiednie zapytanie do dostawcy.

Co więcej, samo otrzymanie danych również nie kończy procesu. Trzeba sprawdzić m.in., czy są kompletne, spójne, możliwe do powiązania z produktem i wystarczające do wykonania wymaganych dalszych działań.

To właśnie dlatego zarządzanie informacjami od dostawców będzie jednym z kluczowych elementów przygotowania firm do EUDR.

5. Po co EUDR wymaga geolokalizacji?

Jednym z najbardziej charakterystycznych wymagań EUDR są informacje dotyczące miejsca produkcji.

W odpowiednich przypadkach oznacza to konieczność posiadania geolokalizacji działki lub działek, na których wyprodukowano odpowiedni surowiec.

Samo wskazanie kraju produkcji może więc nie wystarczyć.

Dane te pozwalają powiązać konkretny produkt z miejscem produkcji i są następnie wykorzystywane w procesie należytej staranności.

Problem pojawia się wtedy, gdy bezpośredni dostawca takich informacji nie posiada.

Dlatego właśnie warto rozpocząć rozmowy z dostawcami odpowiednio wcześnie – zanim dane będą potrzebne do realizacji konkretnych obowiązków.

6. Mam dane. Co zrobić z nimi dalej?

Samo zebranie informacji nie oznacza jeszcze zakończenia procesu.

W pełnym procesie należytej staranności operator powinien je następnie wykorzystać do przeprowadzenia oceny ryzyka.

W uproszczeniu:

zebranie informacji → ocena ryzyka → ograniczenie ryzyka, jeśli jest konieczne → wynik oceny → DDS

Jeżeli analiza wskazuje na ryzyko większe niż pomijalne, konieczne są odpowiednie działania służące jego ograniczeniu.

Dopiero gdy wymagany proces pozwala stwierdzić brak ryzyka lub jedynie ryzyko pomijalne, można przejść do kolejnego etapu.

Dlatego DDS nie jest początkiem procesu EUDR.

Jest rezultatem wcześniejszej pracy z informacjami i ryzykiem.

→ Więcej: „EUDR krok po kroku. Jak wygląda proces należytej staranności?”

→ Więcej: „Ocena ryzyka w EUDR. Jak wykazać, że ryzyko jest pomijalne?”

7. Co powinna zrobić firma przed 2027 rokiem?

Nie istnieje jedna checklista, której odhaczenie automatycznie oznacza zgodność z EUDR.

Można jednak uporządkować przygotowania wokół kilku podstawowych pytań:

Czy wiemy, które produkty podlegają EUDR?

Czy określiliśmy swoją rolę i wynikające z niej obowiązki?

Czy znamy najważniejsze łańcuchy dostaw tych produktów?

Czy wiemy, gdzie produkowane są odpowiednie surowce?

Czy wiemy, jakich informacji potrzebujemy od dostawców?

Czy posiadamy wymagane dane dotyczące miejsca produkcji i geolokalizacji?

Czy mamy sposób na zebranie, powiązanie, weryfikację i przechowywanie tych informacji?

Jeżeli na część tych pytań odpowiedź brzmi „nie”, właśnie od tych obszarów warto rozpocząć przygotowania.

Nie musisz zrozumieć całego EUDR jednego dnia

Na początku EUDR może wyglądać jak zbiór niezależnych wymagań: kody CN, dostawcy, geolokalizacja, ocena ryzyka, DDS, dokumentacja.

W rzeczywistości można je uporządkować w logiczną sekwencję:

produkt → rola → łańcuch dostaw → miejsce produkcji → dane → wymagane działania → dokumentacja

Najważniejsze jest więc ustalenie, w którym miejscu tego procesu znajduje się obecnie Twoja firma i czego jeszcze brakuje.

Nie warto czekać do momentu, w którym wymagane informacje będą potrzebne do konkretnej dostawy. Część z nich może wymagać zaangażowania dostawców i dotarcia do wcześniejszych etapów łańcucha.

Dlatego przygotowania do EUDR warto rozpocząć od uporządkowania produktów, ról, dostawców i dostępnych danych.

W kolejnych materiałach seeTraces będziemy odpowiadać na konkretne pytania przedsiębiorców – od danych wymaganych od dostawców, przez geolokalizację i DDS, aż po przygotowanie do kontroli.

O seeTraces

seeTraces pomaga firmom organizować dane i procesy związane z traceability oraz EUDR – od identyfikacji produktów i dostawców, przez dane dotyczące miejsca produkcji i geolokalizacji, po procesy związane z należytą starannością.