Producent mebli a EUDR – rola i obowiązki firmy

EUDR może pojawić się w firmie w bardzo praktyczny sposób. Nie przez kontrolę, nowe wdrożenie czy analizę rozporządzenia, ale przez wiadomość od klienta:

Prosimy o określenie Państwa roli w świetle EUDR.

Wyobraźmy sobie producenta mebli działającego w UE. Firma od lat kupuje materiały od europejskich dostawców, produkuje z nich meble i sprzedaje gotowe produkty swoim klientom.
Do tej pory nie importowała drewna bezpośrednio spoza UE i mogła zakładać, że główny ciężar EUDR znajduje się wcześniej w łańcuchu dostaw.
Teraz klient prosi o potwierdzenie roli firmy.
Co odpowiedzieć?

„Jesteśmy producentem” nie wystarczy

Pierwszą intuicją może być przypisanie roli na podstawie tego, czym firma zajmuje się na co dzień.
Producent mebli = producent.
Z perspektywy EUDR nie jest to jednak wystarczające.
Znaczenie ma konkretny produkt, wykonywana operacja oraz to, co wydarzyło się wcześniej z materiałami objętymi EUDR.
W naszym przykładowym przypadku producent kupuje materiały wyłącznie na rynku UE. Dostawcy mogą jednak znajdować się w różnych miejscach łańcucha: jeden może być operatorem, inny downstream operatorem, a jeszcze inny traderem.
Kluczowe jest więc nie tylko to, od kogo producent kupuje materiał, ale również czy odpowiednie produkty wykorzystane do produkcji mebla zostały wcześniej objęte należytą starannością.

Producent mebli może być downstream operatorem

To jedna z kwestii, które po zmianach EUDR z końca 2025 roku wymagają szczególnej uwagi.
Aktualne przepisy definiują downstream operatora jako podmiot, który w ramach działalności gospodarczej wprowadza na rynek lub eksportuje odpowiednie produkty wytworzone z wykorzystaniem odpowiednich produktów, które zostały już objęte DDS lub uproszczoną deklaracją.
Komisja Europejska wskazuje również wprost, że może to dotyczyć sytuacji, w której z produktów objętych wcześniejszą należytą starannością powstaje nowy produkt z innym kodem CN/HS.
Dlatego producent mebli nie staje się automatycznie operatorem tylko dlatego, że wyprodukował nowy produkt i jako pierwszy wprowadza ten mebel na rynek.
Jeżeli wszystkie odpowiednie produkty wykorzystane do jego produkcji zostały wcześniej objęte należytą starannością, producent może występować jako downstream operator.

Ale ta sama firma może być również operatorem

Załóżmy jednak, że ten sam producent zmienia model zakupowy.
Część materiału nadal kupuje od dostawców w UE, ale jeden rodzaj odpowiedniego produktu zaczyna sprowadzać bezpośrednio od producenta spoza Unii.
Sytuacja się zmienia.
Dla tego strumienia firma może znaleźć się w pozycji operatora i być odpowiedzialna za przeprowadzenie należytej staranności przed wprowadzeniem odpowiedniego produktu na rynek.
Dlatego odpowiedź:
„Nasza firma jest downstream operatorem”
może być równie nieprecyzyjna jak:
„Nasza firma jest operatorem”.
Jedna organizacja może pełnić różne role w zależności od produktu i konkretnego przepływu w łańcuchu dostaw.

Klient zadał krótkie pytanie. Odpowiedź wymagała spojrzenia na cały przepływ.

I właśnie to jest najciekawsze w tym przykładzie.
Aby odpowiedzieć na pozornie proste pytanie klienta, producent powinien ustalić między innymi:

• które jego produkty znajdują się w zakresie Annex I EUDR,

• jakie odpowiednie materiały wykorzystuje do ich produkcji,

• od kogo je kupuje,

• czy zostały wcześniej objęte należytą starannością,

• jaka jest jego rola w konkretnym przepływie produktu.

Dopiero wtedy można sensownie określić rolę i wynikające z niej obowiązki.

Podobny scenariusz może dotyczyć wielu producentów mebli

Wiele europejskich firm meblarskich działa właśnie w podobnym modelu: kupuje drewno, płyty lub inne odpowiednie produkty od dostawców działających już na rynku UE, przetwarza je i sprzedaje gotowe produkty kolejnym przedsiębiorstwom.
Wraz ze zbliżającym się rozpoczęciem stosowania EUDR ich klienci będą porządkować własne łańcuchy dostaw i zbierać informacje od kontrahentów.
Dla części producentów pierwszy praktyczny kontakt z EUDR może więc wyglądać dokładnie tak:
formularz od klienta → pytanie o rolę → konieczność sprawdzenia własnego łańcucha dostaw.
Nie oznacza to automatycznie, że firma musi budować od podstaw pełny proces due diligence dla każdego produktu.
Najpierw trzeba ustalić, gdzie w łańcuchu rzeczywiście znajduje się firma i co wydarzyło się z odpowiednimi produktami wcześniej.

Rola firmy nie jest etykietą

To chyba najważniejszy wniosek z tego scenariusza.
Rola w EUDR nie powinna być traktowana jak kolejna informacja w kartotece firmy:
„Typ przedsiębiorstwa: producent. Rola EUDR: downstream operator.”
Rzeczywistość może być bardziej złożona.
Ta sama firma może dla jednego przepływu produktu działać jako downstream operator, dla innego jako trader, a dla kolejnego jako operator.
Dlatego analizę warto prowadzić na poziomie konkretnych produktów, materiałów i operacji.
Dopiero wtedy odpowiedź na pytanie klienta staje się czymś więcej niż zaznaczeniem pola w formularzu.
Staje się rzeczywistym opisem miejsca firmy w łańcuchu EUDR.

Źródła merytoryczne do finalnej weryfikacji:

Rozporządzenie (UE) 2023/1115 w aktualnym brzmieniu; rozporządzenie (UE) 2025/2650 zmieniające EUDR; European Commission – Roles and responsibilities under the EU Deforestation Regulation.
Stan informacji: 23.09.2026 r.